replika vesilesi2

replika vesilesi2 evet arkadaslar yazılarımıza bakalım haydi beni takip edin Fakat bununla beraber yine de zayıltır.
üstad: — Çok güzel! Şimdi birisi gelse de. o iğnelerin yanında, arka arkaya tam on iğnenin saplandığını görse, acaba nasıl bir tercih bahis konusudur? İstek ve iradeyle atılan iğnenin, tercih bakımından zayıf tarafı kalır mı?
Talebe: — Hayır Hocam! İradi' ve istekle atılan iğnenin isabetini tercih etmek daha doğru oluı. Öte yandan tesadüfen atılan iğneyi ıjok zayii kabul etmek gerekir.
Üstad: — Farzedelinı ki, yanma bii' insan gı*l-se —çünkü insan münaka.şayı çok sevi'iı bir mahlûktur ve seninle «akli iıııkaıısı/lık», «ıuh*t ve örf
Üzere olan imkânsızlık» konularında münakaşa yapsa; neticede tesadüfün imkansızlığını, lu'uı aklen, hem de âdet yönünden ispatlasa, takat bunun yanında tesadüfün çok uzak bir ibtiınal olacağını ilâvi' etse, o zaman akıl tesadüfün imkânsızlığını kabul edecektir.
Talebe: — Evet Hocam! Akıl bunu buyk' kabul etse de kalb, istek ve gayeyle yaınlan şeye meyledecektir.
Üstad: — Hayran, «bulmaca kâğıdı - meselesini biraz daha derinleştirerek, inceleyelim. Mt'selâ şöyle bir hesap sistemi ortaya atarak başlayalım.
Elimize tek rakamlı bir iğne alalım. Sonra iki, üç ve on rakamlı iğneleri bir torbanın içine koyalım. Kör bir çocuğu çağıralım ve ona «torbadaki iğneleri sırasıyle alıp karşıdaki, yani on metre uzaktaki bir levhaya atmasmı söyleyelim. Bunun üzeri-
ilim, Felsefe ve Kur'an Işığında

Üstad: — O, tesadüf kanunudur. Bu kanun diyor ki :

İtibar yönünden tesadüfün payı, birbirine denk katlanmış sayılarla ters orantılı olarak azalır ve artar.

Birbirine katlanan şeyler ne kadar azsa, tesadüfün payı da o nisbette artar. Meselâ, katlanma iki e.şit sayı arasındaysa, o zaman tesadüfün payı ikide birdir. Eğer katlanma on sayı arasında olursa. o zaman tesadüfün payı onda birdir. Çünkü sa-yılarm her biri diğerlerine göre en küçük bir farklılık olmaksızın aynı şartları taşımaktadır. Şayet sayının rakamları arasında daha fazla bir katlanma olursa, iş değişir ve tesadüfün başarı nisbeti azaldıkça azalır. Ve neticede tesadüf, sanki yok olur. Vukuu zorlaşır. Hattâ imkânsız hale gelir. O kör çocuğun, torbadan ilk çekişte birinci rakamı bulması onda bir nisbetindedir. Çünkü torbada on tane rakamlı iğne vardır. Çocuk, onda bir nisbetinde çektiği için, bir o kadar başarı hakkı vardır. Bir rakamından sonra ikiyi çekmek istediji zaman, tesadüfün başarı nisbeti yüzde birdir. Çünkü ikinci defa çekmek istediği rakamla çekmiş olduğu rakam arasında sayı on kat büyümüştür. Kör çocuk 1 - 2 rakamından sonra 1, 2, 3 rakamlarını sırasiyle çekmek istese, acaba o zaman tesadüfün nispeti ne olur? Cevap verelim, binde bir olur. Çünkü birinci çekiliş, te tesadüfün payı onda birdi. Peşinden ikinci rakamı çekme ihtimali ise yüzde birdi.