replika telefonlar ve tarih bilgileri65 evet arkadaslar sizler icin replika telefonlar uzun zamndan beri hazırladıgı bilgileri sizlere sunuyor replika telefonlar diyorki Batı'da orta çağlarda Haçlı Savaşları sırasında da Araplar, “aıi] Saraken" olarak görülmüştü. Reformasyon döneminde de Türldcr bir tür ""asil Saraken veya vahşi” olarak görülüyordu (Rouillard 1938). Avrupa’yı tehdidine paralel olarak Türkler hakkındaki imaj yavaş yavaş olumsuz yönde değişirken, Araplar orijinal imajlannı korudu. XVIII. asır sonlarında erken oryantalisderin Arapçadan Batı dillerine tercüme ettiği JOOJ Gece Musallan gibi eserler, Avrupa, özellikle Alman edebiyat ve felsefesindeki romantik eğilimi besledi (Gibb 1978: 46).
Avrupa'da çürümüş Roma’ya karşı barbar Almanlar, “asil vahşi" olarak görülmüştü. Özellikle Goethe Arap edebiyatından derinden etkilenirken Hcgel, bilim ve felsefenin Avrupa’ya Araplardan geldiğini, dahası Almanlar arasında asil şiir ve hür tasavvur ateşinin Doğu tarafından yakıldığını belirtmiştir (Hentseh 1992: 144). Fransız Devrimi’nden sonra Batı'nın Müslüman kabile toplumunu keşfinin anlamını
İngiltere’nin Osmanlı ile özdeş İslâm’ı ötekileştirmesi, siyaseten Ooıanlı'yı tasfiye planının ilk adımını oluşturuyordu. İngiltere için lof^k savaş, kültür savaşı, aslında siyasî savaşa hazırlık idi. Claude Ftrrerc, zamanında Hıristiyanlarla Müslümanlar arasındaki savaşı, “barbarlığın medeniyete karşı mücadelesi* olarak nitelendiriyordu. Ancak Ahmed Rıza (1988: 3, 68)’nın da vurguladığı gibi, şimdiki kültnr savaşçıları, muhataplarını kendi fanatik, tutkulu ve zalimane gonışlcrinin yıkıcı sonuçlarına doğrudan maruz bıraktığı için öncekilerden çok daha tehlikeli idiler. Nitekim “Yunan medeniyeti" propagandasının arkasından 1822’de Osmanlı Devleti’nden koparılan Yunanistan geldiği gibi, Arap İslâmî, daha doğrusu medeniyeti propagandasının arkasından da Arap Hilâfeti gelecekti.
İngiltere, 1878 Berlin Antlaşması’ndan sonra “hasta adam* Os-manlı Devlcti’nin toprak bütünlüğünü koruma politikasından vazgeçerek İmparatorluğun ölüm fermanını imzalamıştı. Osmanlı De\leti’ni Rusya’ya karşı desteklemek bir yana, hemen aynı yıl, 1878’dc Osmanlı egemenliği altındaki Kıbrıs’ı ve 1882 yılında da Mısır’ı bizzat işgal etti. Osmanlı Devleti’ni parçalama planının en önemli kısmını Arap Hilâfeti fikriyle Arapları Osmanlı’dan ayrılmaya teşvik oluşturuyordu.
Bu süreçte kendilerini Araplarla özdeşleştiren, Arap-sever Ric-hard Francis Burton (1821-1890), Charles Montagu Doughty (1843-1926), VVUfrid Scavven Blunt (1840-1922) ve Thomas Edward Lavvrence (1888—1935) gibi oryantalist ve gezginler de domdan veya dolayh olarak İngiliz siyasî amaçlarına hizmet etti. Ancak Arap hilâfeti projesinin entelektüel alty'apısını hazırlayan, Islâm ve Türk-karşıtı kampanyanın başını çeken oryantalist Wil-liam Muit oldu. 1861’de çıkardığı TAe Life of Mahomet isimli kitabından sonra 1891’de İngiliz emperyal siyaseti doğrultusunda hilâfetin çöküşü temasını ele alan
Alman filolog Fricdrich Max MuUcr (1823-1900), XIX. ortasında çıkardığı, Sinıî, Ari vc Turanlı üç dili cic alan cscriy^** biyolojiğe karşı lengüistik bir ırk mefhumu geliştirdi.
XIX. asnn ortasında Max Müller ve Ernest Rcnan gibi ycscli filologlar, bizzat dilsel v'apılann dinî düşüncenin gclişirTijj^ nasıl etkilediğini sorgulamaya başladılar. Aynı yıl doğan bu iki ginin birincisi Hint-Avrupa, İkincisi Sâmî filolojisinde otorite kJ (Masuzawa 2005: 172). Sonunda Ari ve Sâmî dil ve ırklan, iki (ii,^j zihniyetin ifadesi olarak kutuplaştınidı. Semitik ve anttsmittz,f, dejdmlcri XVIII. yüzyılın sonlarından itibaren Protestan Almanya da doğarak revaç bulmuştu. Göttingen tarihçisi August Ludwig von Schlözer, 1771 kadar erken bir tarihte Sami ve ramlarını, hem etnik, hem de lengüistik anlamda kullanmıştı. Di* ğer taraftan Max MüUer’in XIX. asnn ortasında terviç ettiği Aıi kavTamı, Sami’yi ötekileştirmeye imkân verdi.
Böylece Batı medeniyetini tanımlayan geleneksel Yunan/Ro-men, Yahudi/Huistiyan ayınmlan, Sâmî/Ari’ye dönüşmüştü. 1870’ lerin sonlannda Almanya’da tedavüle giren antisemitizm tabiri, bugün anlaşıldığı gibi geleneksel Yahudi düşmanlığından çok, Yahudi ırkının biyolojik ötekiliğini totalleştirici bir dünpgörüşünün temeli olarak alan politik bir ideolojiyi anlatıyordu (Arvidsson 2006). Yahudi Strauss’tan farklı olarak Cizvit Kenan’ın İsamnHayatî eserindeki filolojik Incil eleştirisinin ortaya koyduğu, Yahudi-Sâmî etkilerden arınmış, Arî ırk ile özdeşleşmiş bir İsa vc Hıristiyanlıktı. Buna göre Hıristiyanlık Arî ırk, Yahudilik vc İslâm ise “öteki din” olarak Sâmî ırk ile özdeşleştiriliyordu. Dahası, Hıristiyanlığın Arî din geleneğinin zirvesini temsil ettiğini göstermek için Budizm gibi geleneksel olarak dünyanın pagan dinlerinden biri sayılan inançlar, “dünya dini” konumuna yükseltildi (Masuzawa 2005).
Edward Said (1978)’in oryantalizme ilişkin eserinde geniş yer verdiği Joseph Ernest Kenan (1823-1892), XIX. asırda gerek Âf-gânî ile ilişkisinin ürünü Islâm’a yönelik ilerleme-karşıtlığı ithamının Islâm dünyasında yol açtığı şok ve reddiye dalgası, gerekse dc onun zihniyetini sürdüren Honatoux’un Abduh ile giriştiği polemikten dolayı üzerinde önemle durulması gereken bir figürdür. Zamanında İbranî filolojisinin önde gelen otoritesi Kenan’ın Sâmi
Ari ırklarla ilgili karaktcrleştirmclcri, ırkçı Gobincau ile çağdaş-lıjfı yüzünden kotu nam kazandı. F-iâlbuki fiziksel yerine kültürel tnr ırk anlayışını benimseyen Kenan’a göre dil, Sâmî ve Ârî gibi ırklann temel belirleyicisiydi. Ibni Haldun ve Herder’de olduğu pbi dilin, bir milletin ruhu, ulusal kültürün kabı olduğu görüşleri c$bden beri dile getirilse de, Gobineau’nun biyolojik u-kçılığının ucunu oluşturan Kenan’ın savunduğu türden bir lengüistik ırkçılık yeniydi.
Din ve medeniyet gibi özseUeştirilen /r>F-temetli kimlik arayışı, dennden bakıldığında Hıristiyanlık içindeki alt Katolik, Protestan ve Cizvit kimliklerin dönüşüm sancısını gösteriyordu. Kimlik kayna^ dine alternatif olarak Katolikler “medeniyet”!, Protestanlar ise “kültür”ü çıkarmışlardı. Kanaatimizce Katolikler ile Protestanlar arasındaki tireyi oluşturan Cizvit Kenan’ın geliştirdiği özsel “ırk” bvramıyla kültür ile medeniyeti, yerel ile evrensel kimliği birbirine banlamayı hedeflediği söylenebilirdi. Onun sayesinde trk^ kimlik kaynağı olarak ^/mden medeniyete geçişi sağlayacak köprülük işlevini gördü; Arî/Sâmî ırk ayırımı, Hak/Batıl dinden Batı/Doğu medeniyeti ayırımına geçişi sağlayacaktı.
Rcnan’ın özsel ırk kavramına göre Arî ve Sâmî, tarihte belli sosyal oluşumlara özgü karakterleri temsil ediyordu. Sâmî dilinin statik, Ârî dilinin ise dinamik yapısı, kuUanıcılannın duyuş, düşünüş ve davranış kalıplarını da belirlemişti. Sâmî ile Arî arasındaki zıtlık, ona göre “iman ile akıl, vahiy ile hakikat, din ile medeniyet, vahdet ile kesret” arasında bir zıtlıktı. Kenan’ın iki ırkı, maniheik düalizmi yansıtan bir şekilde dikotomik karaktericştirmesi, Max Mülicr tarafından bile eleştiriye uğradı. Kenan’ın Sâmî ırkını monoteizm ve Arî ırkını piolitcizm ile özdeşleştirmesine karşı çıkan MüUcr’e göre iki ırk da önceleri ilkel bir Tann sezgisine sahip iken dillerinin çekimli, dinamik yapısından dolayı aktivizmi benimseyen Aliler, zamanla pioliteizme yönelmişlerdir (Masuzawa 2005: 172).
Renan’a göre modern Batı medeniyeti, tevhitçi, bağnaz, kaderci, kısır ve durağan Sâmî ırkına karşı teslisçi, hoşgörülü, hür iradeli, yaratıcı ve ilerlemeci Arî ırkın eseri olmuştur. Yahudilik, Hıristiyanlık ve
Buna göre olumsuz Sâmî zihnö'cti, Islâm ve MüslumanUr hisar eder. Ancak Kenan (1896: 104), ünlü “İslâm ve Bilim* ^ lıkb konuşmasında olduğu gibi, Afgânî gibi Ârî ruhunu bcniı^ yen îranb Müslümanlara da kapısını açık tutar. Böylece Q Kenan’ın ırk kavramlaştırması, her ne kadar özsel de olsa, Katol,||^ likten çok Protestanbğa yakın düşen bir yumuşak ötckilcştirmç içermeye imkân verir. Monolitik evrensellik anlayışınca başkaij^ nın mutlak kendi kimliğine tâbi’ olmasını, asimiiasyorm öngorç^ Katolikliğe karşı Protestanlık, akültürasyon ile başkalarının kimliğini paylaşması imkânını öngörür.
Bu Ari/Sâmî ayırımı, Iran/Turan ayırımıyla pekiştirilecekti Max Müller’in Ari ve Sâmî yanında Turan dilleri hakkında yaptı^j karakterleştirme, Iran/Turan karşılaştırmasına vücut verdi. Muj. ler’e göre çekimli, yalıtık ve bitişik Ârî, Sâmî ve Turan dilleri, “ûl-ke, aile ve göçebe” dilerini temsil ediyordu. Çekimli bir dil olan I Ari dili, mederüyetin gebşimine en uygun dili teşkil ediyordu. Bu- ! na karşılık bitişik Turan dili Türkçe, göçebe hayatına uyan bir dil- * di. Dillerinin yapısı itibariyle Türkler, tarih boyunca ne kalıcı bir 1 devlet, ne de kendilerine özgü yaratıcı bir medeniyet kurabilirlerdi | (Aktaran, Aytürk 2004).
Bu görüş, tesadüfen MüUer ile aynı zaman ve mekânda 0xford Universitesi’nde görev yapan Edvvard A. Freeman gibi İngiliz aydınlarına Iranlı/Turanlı karşılaştırmasına dayab “Türklerin barbar-bğı” propagandası için bilimsel temel sağladı. İranlılar, medeni ve incelmiş, buna karşıbk Turanb Türkler, kaba, barbar cengâvcrlcri temsil ediyordu. Türkler, temelde Turanb olduklarından dolayı yola gelmez, iflah olmaz bir ulustu. Freeman gibi amansız Türk ve İslâm düşmanı tarihçilere göre Sâmî ırkından Araplar, Turanb Türklere göre ehven-i şerreyni temsil ediyordu; Arapçamn Âri gibi çekimli bir dil sayılmasından dolayı Arap barbar, Türk barbara tercihe şâyândı (Parker 1981, VVatson 2002).
Sâmileştirme {semitization) İslâm’ın ötekileştirilmesinin ilk adımıydı; ikinci adım ise İslâm’ın türevselleştirilmesi {derivativiu-
idi. Aşıklığı bilimsel olsu-ak temellendirilen iki ırk, Simî ve Tufinlt Arip ve Tiırklcrin elinde İslâm’ın ilerleme karşıtlı^ tescil-lenmişti. Ancak bu yeterli değildi; zira bu, İslâm’ın kendisine değil je, ont bağlı uluslann karakterine bağlı arızî bir kusur olarak düşünülebilirdi. Bu yüzden bizzat İslâm’ın türevsel olduğunun kanıtlan-(nâsı gerekiyordu. Bir taraftan Yahudilik ve Hıristiyanlık, diğer taraftan Hıristiyanlık içindeki bölünmeden dolayı tarih boyunca yapılan teolojik mücadelede genelde İslâm üstün çıkmıştı. Bu yüzden İslâm’ın bizzat kökeninin, temellerinin sorgulanmasına imkân verecek daha farklı bir yaklaşım, Hıristiyanhğın kökenine uygulanan )’üksck eleştirinin uygulanması gerekiyordu; amaç, “tarihî İsa” VI karşılık “tarihî Muhammed”i ortaya çıkarmaktı.
XIX. asırda Kenan’ın temsil ettiği Ari ırk paradigmasının ürünü antıscmitizm ile sekülerleşen Avrupa, semitik Hıristiyanlık gibi Yahudiliği de ötekileştirmişti. Buna karşı ise Abraham Geiger gibi Yahudi teologlar bir taraftan doğrudan Yahudiliği savunma, diğer taraftan da İslâm’ı türevselleştirme yoluyla mücadele yoluna gittiler. Geniş olarak bakıldığında Katoliklik gibi İslâm’ı ötekileştiren de, Hıristiyan Avrupa’nın solunu ve artık sekülerleşen Avrupa’nın sağını temsil eden Protestan-Cizvit-Yahudi cephesiydi.
VVilliam Muir ve Henri Lammens gibi az sayıda Protestan ve Ciz\it or^'antalist }^nında, Abraham Geiger başta olmak üzere David Samuel Margoliouth, Samuel Marinus Zwemer, Julius VV'ellhausen, Gustav Flügel, Theodor Nöldeke, Ignaz Goldziher, Leone Caetani, Snouck Hurgronje, Joseph Schacht gibi çoğu Alman ve Yahudi oryantalist, İslâm’ın, uydurma hadislere dayak, Ya-hudi-Hıristiyan dininin yoz bir kopyası, insanlığa sunacak orijinal bir kurtuluş mesajı olmayan bir din olduğunu göstermek için seferber oldular. Bunlardan Geiger gibi Yahudi teologlar, hem Hıristiyanlık, hem İslâm’ın, ashnda Yahudiliğin, diğer taraftan VVilliam Muir ve Clair Tisdall (1859-1928) gibi Hıristiyan din adamları ise Hıristiyanlığın orijinalitesi iddiasıyla İslâm’ın Yahudi-Hıristiyan dininin yoz bir türevi olduğunu ispatlamaya giriştiler.replika telefonlar sundu.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder